Pappen, nathouden en dichtsmeren

Dichtsmeren” is de term die ik bij een klant hoorde en me inspireerde tot dit artikel. Ik moest denken aan een gids die zegt: “wie links kijkt… ziet rechts niets“. Er zijn bedrijven waar zo wordt gewerkt. Iedereen weet dat ze met verkeerde dingen bezig zijn, maar niemand doet er wat aan. Bizar? Nee… helaas dagelijkse kost voor velen. wie links kijkt

Dichtsmeren – een voorbeeld
In dit bedrijf is in de afgelopen jaren een informele werkwijze gegroeid. Een werkwijze waarbij veel vrijheid is voor eenieder en de zaken “op zich” wel lopen. Ondanks de crisis is er nog steeds omzet, maar de marge wordt steeds kleiner. Het beetje winst dat er nog wordt gemaakt, blijkt eind van het jaar te verdampen in een paar projecten die achteraf verlieslijdend bleken te zijn. Er is nog nauwelijks grip op zaken en eigenlijk zelfs nauwelijks zicht op hoe het proces nu loopt. Aan de ene kant zijn er mensen die hun zaken niet voor elkaar hebben, aan de andere kant zijn er mensen die voorkomen dat het echt uit de bocht vliegt. Dat gaat een tijdje best goed, totdat….. Totdat degene die de gaten dichtsmeert het niet meer trekt.


Pappen en nathouden
Je zou kunnen zeggen: zolang dat informele proces loopt en degene die dichtsmeert het volhoudt, is er toch niets aan de hand? Hmmm… meen je dat dan serieus? Degene die dichtsmeert, verbergt namelijk het niet functioneren van een ander. Het proces zoals dat is bedacht en zoals je met zijn allen vindt dat het zou moeten lopen, zal zo nooit verbeteren. En het gekke aan alles is, dat de “dichtsmeerder” uiteindelijk de gebeten hond is als het fout loopt. Ik zie zelfs dat het dichtsmeren vaak niet eens op waarde wordt beoordeeld. Ik verwijs hier ook naar de uitleg van pappen en nathouden en moet daarbij direct denken aan de zachte heelmeesters die de kool en de geit willen sparen. Volgens Van Dale (2005) en het spreekwoordenboek van K. ter Laan werd pappen en nathouden oorspronkelijk gezegd van het behandelen van een verwonding. Pappen was iets wat gedaan werd met gezwellen: de dokter legde er een pap (mengsel van bepaalde stoffen) op om het gezwel week te maken, in plaats van het gezwel uit te snijden. Zo’n papje zou het genezingsproces kunnen bevorderen, en de toestand er in elk geval niet slechter op maken. Vooral het negatieve aspect hiervan, ‘het wordt er niet slechter op, maar ook niet beter’, klinkt tegenwoordig sterk door in pappen en nathouden: ‘de zaak wordt niet flink aangepakt, zodat de toestand niet echt verbetert’ of ‘men blijft doorgaan op de ingeslagen weg, terwijl drastische maatregelen nodig zijn’.”

Symptoombestrijding
Het pappen, nathouden en dichtsmeren leidt in mijn waarnemingen altijd tot symptoombestrijding. De werkelijke bron van een slecht lopend proces is niet zichtbaar en kan dus  niet worden aangepakt. In het verleden, toen de bomen tot aan de hemel groeiden was dit niet zo’n probleem. Nu de markt echter scherper is geworden en we niet zomaar meer het geld van de klant kunnen verspillen, wordt het steeds belangrijker om een proces goed te laten draaien. En dan moet je wel bij de bron zijn. De koe bij de hoorns vatten. En dat kan alleen als je weet wie die koe is of waar die zich bevindt.

zolang de bomen tot aan de hemel groeien….

Naar de pijn toe
Ik schreef het al in een eerder bericht. Om verder te komen, om te groeien is het nodig om je pijn onder ogen te zien. Vervolgens naar die pijn toe en  de oorzaak aanpakken. En dat is even heel vervelend. Dan moet je door de zure appel heen bijten. Maar dat moment van pijn weegt altijd op tegen het voordeel wat je er daarna van kan hebben.

van I naar II.. een pijnlijke stap in het leerproces

Rest me om je een heldere en open kijk op de zaak te wensen 🙂

Marc

3 thoughts on “Pappen, nathouden en dichtsmeren

  1. Dag Marc, fijn artikel. Het lijkt wel een taboe om het over interne communicatie en bedrijfsmanagement te hebben. In onze optiek een ondergeschoven kindje. MT praat er niet graag over. Mijn ervaring is dat in een 1-op-1 directie WEL aangeeft behoefte te hebben aan hulp en advies. Dergelijke blogs helpen hopelijk: openheid, transparantie, bereidheid eea in te zien en aan te pakken.

    1. Herkenbaar dit artikel.

      Zelf ben ik voorzitter van de clientenraad van GGZ Centraal Dac-wespp.
      Een organisatie gericht op dagbesteding en werkervaringsplekken voor (ex psychiatriche mensen. Jarenlang kon het geld niet op, geen noodzaak dus om vernieuwend en commercieel te denken, het geld kwam immers toch wel binnen.
      Nu, met alle bezuinigingen moeten we zelf ons geld gaan verdienen, een hele turn around. Ook loopt het aantal deelnemers terug. De blik zal dus bezoekersgerichter moeten worden, de volgende turnaround dus. Voor mensen die jarenlang een zorgenloze baan zonder druk hebben gehad, is dit een omslag die voor veel weerstand zorgt. Mensen die al jarenlang hier werken, oude opvattingen, weerstand tegen modern denken..

  2. Soms gaan mensen pappen en nat houden omdat de vinger wel op de zere wond wordt gelegd, maar het management moeite heeft om hand in eigenboezem te steken of iemand aan te spreken op zijn gedrag. Dus de papper breit pas heelveel recht, als hij niet meer verwacht dat er geluisterd wordt naar zijn opbouwende kritiek. Transparant werken zou de oplossing zijn maar soms wil men vooral zien en horen dat nergens fouten worden gemaakt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.