Leiding geven en leiding nemen

Leiderschap is iets dat je samen doet. Geen leiders zonder volgers namelijk. En die samenwerking kun je op veel manieren vormgeven. In de twee uitersten die ik zie: met macht of vanuit kracht. Vanuit moeten of vanuit willen. Iedere vorm heeft zijn specifieke voor- en nadelen en specifieke situaties waarin deze goed werkt. EN specifieke situaties waarin deze juist niet werkt. Pas je het verkeerd toe? Dan werken het juist averechts!

Situationeel Leiderschap 2
Vorige maand heb ik mijn accreditatie voor de training Situationeel Leiderschap 2 (SL2) van Blanchard International behaald*. In die training werden een paar dingen benoemd die ik ergens intuïtief wel wist. Maar als ze dan zo zwart op wit staan EN gebaseerd zijn op meer dan dertig jaar ervaring en onderzoeken van mensen die zich enkel met Leiderschap bezighouden, komen ze toch net wat meer binnen.

tegel leiderschap

Succesvol versus effectief Leiderschap
Hierboven maakte ik het onderscheid tussen leiderschap vanuit macht en leiderschap vanuit kracht. Moeten versus willen. Intrinsieke versus extrinsieke motivatie. Ik schets twee vormen van Leiderschap.
Succesvol Leiderschap
Soms vraagt een situatie erom dat je vanuit macht iets gedaan krijgt. Dat is wanneer de omstandigheden geen enkele vorm van discussie, inspraak, meedenken, etc. toestaan. Er is bloedspoed en het is van essentieel belang dat mensen exact doen wat de leider ze vertelt. Eigen initiatief? Absoluut niet mogelijk. Do as your told! Getting things done! We spreken over succesvol Leiderschap. Deze vorm van Leiderschap is primair gericht op korte termijn resultaten (succes) en gaat uit van leidinggeven op basis van macht en extrinsieke motivatie. Wat denk je dat er gebeurt als de succes-leider er niet is? Zullen de mensen dan nog steeds zijn bevelen opvolgen? En geven mensen zich überhaupt volledig en met passie? Op de lange termijn blijkt deze stijl roofbouw te plegen op het team. Deze manier van leidinggeven zou je dus incidenteel moeten toepassen en alleen in situaties die het vereisen.
bevel
Effectief Leiderschap
Als je voor de lange termijn een gemotiveerd, gepassioneerd en effectief team wilt opbouwen werkt de bovenstaande manier dus niet. Effectief leiderschap gaat ervan uit dat je de persoonlijke belangen van de teamleden in lijn brengt met het groepsbelang.  Wat denk je dat er dan gebeurt? Juist ja: mensen zien hun eigen belang in wat ze te doen staat.  En daarmee bouw je een team dat ook doet wat nodig is als de Leider er niet is: een intrinsiek gemotiveerd team. Je biedt Leiderschap vanuit kwetsbaarheid en kracht.
leiderschapsoverleg

Leiderschap geven en nemen
Kijk eens naar de definitie van Leiderschap die Blanchard hanteert. Je kunt daar meerdere elementen uit halen, maar ik focus nu op het woord MET. Je werkt MET mensen. Ja, en dus?…. hoor ik je denken. Wel, veel Leiders denken dat medewerkers voor hun Leider (baas) werken (directief Leiderschap) of juist dat Leiders ten dienste staan van hun medewerkers (dienend Leiderschap). In de wereld van Blanchard (en daarvoor al in die van mij) is een veel mooiere tussenweg. En dan niet volgens ons Hollandse poldermodel zo’n “van-alles-een-beetje-keuze”. Een Leider werkt samen met zijn teamleden aan de ontwikkeling van ieder individu. En bepaalt samen in iedere situatie wat de medewerker en Leider van elkaar nodig hebben. En lijnt samen met de medewerker de persoonlijke doelen en de organisatiedoelen op. Beiden zijn even belangrijk in het geheel. En als beiden het concept van SL2 kennen én toepassen, heb je gegarandeerd een team dat structureel groeit. Gegarandeerd? JAZEKER! Dan is er geen macht nodig. Dan werkt eenieder vanuit kracht (en dus vanuit openheid en kwetsbaarheid).

Leiderschap volgens Blanchard

SL2 gaat nog veel verder
Natuurlijk is hiermee het concept SL2 niet uitgelegd. Ik licht er maar één element uit dat me blij maakt. Blij dat ook 30 jaar ervaring en onderzoek onderschrijft wat ik in de praktijk aanvoel. Ik ben ervan overtuigd dat ik nog steeds leer van dit concept al werk ik er vijf jaar mee. En dat ondanks het feit dat ik intuïtief al heel veel van dit concept toepas. Ik zal in mijn artikelen af en toe – als afwisseling op de meer beschouwende en prikkelende artikelen – meer toelichten. Kan of wil je daar niet op wachten? Wil je zsm aan de slag met het structureel bouwen aan een effectief team? Je weet me te vinden 🙂

 

Marc

 

* SL2 is wezenlijk anders en veel krachtiger dan dan het alom bekende en achterhaalde Situationeel Leidinggeven van Hersey en Blanchard. Als je meer over wilt weten over het verschil en waarom SL2 zoveel krachtiger is, neem dan contact met me op.

3 thoughts on “Leiding geven en leiding nemen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.