Ik wil erkenning

Wil je een conflict met me? Dan maak je een goede kans door mijn gevoel en behoeftes te ontkennen. Door voor mij te denken en in te vullen wat ik wil. Of wat ik belangrijk vind. Gelukkig kan ik dit tegenwoordig aardig relativeren. In mijn omgeving zie ik de succesformule tot een conflict echter nog dagelijks erg goed werken…

Harvard methode voor onderhandelen
In begin jaren ’80 is op de Universiteit van Harvard een zeer succesvolle onderhandelingsmethode ontwikkeld: Het Principieel Onderhandelen.  Deze methode richt zich niet op posities, maar op de belangen erachter. Twee van de belangrijkste spelregels zijn:
– scheid de mensen van het probleem;
– richt je op belangen in plaats van posities.
Als je er verder in duikt, zie je dat een onderhandeling pas zin heeft als de basale persoonlijke belangen (behoeftes) zijn voorzien. En je raadt het al: één van de belangrijkste daarin is erkenning. Nog dieper ingezoomd wordt een uitsplitsing gemaakt in zienswijze, emotie en communicatie. Zonder erkenning van het gevoel en de behoeftes van de ander is geen goede onderhandeling mogelijk.

samenwerken ezels

Maslow
In dit kader moet ik ook even aan de behoeftepiramide van Maslow denken. Hoewel deze niet helemaal wetenschappelijk wordt gesteund, zit er een kern van waarheid in. Verschillende mensen hebben in verschillende situaties verschillende behoeftes. In de meeste onderhandelingssituaties die ik tegenkom zitten de belanghebbenden minimaal op het één na hoogste niveau.

Daar is ie weer: NLP
Ik blijf refereren aan NLP. Waarom? Omdat de modellen zo eenvoudig en waar zijn!  Neem dus één van de  vooronderstellingen: “De kaart is niet het gebied” Of, zoals ik vaak uitleg:  “Jouw kaart is niet mijn kaart is niet de werkelijkheid“.  Iedereen heeft zijn eigen kaart en geen twee kaarten zijn hetzelfde (iedereen heeft zijn eigen waarheid). Realiseer je een wat je doet als je tegen iemand zegt: “Jouw kaart klopt niet!“. Stel dat deze persoon al jaren op deze kaart navigeert. Je haalt dan alles onderuit wat voor hem belangrijk is. Logisch dat zijn reactie dan is: “Niet waar, jouw kaart klopt namelijk niet!!” Daar is het begin van een onenigheid of conflict. Feitelijk kloppen beide kaarten niet. Een kaart is namelijk altijd een vereenvoudiging van de werkelijkheid. En toch kloppen ze allebei wel. Want ze helpen de gebruiker van de kaart om te navigeren.

Deze kaart is klopt van geen kant…. En toch kunnen we hem gebruiken!

Hoe ga je daar dan mee om? Allereerst kunnen we samen vaststellen dat jouw kaart en mijn kaart verschillen van elkaar. Ik ben dan nieuwsgierig hoe je tot jouw kaart komt. Als je me dat uitlegt, wil ik dat graag begrijpen. Misschien staan er op jouw kaart wel dingen die ook voor mij handig kunnen zijn. En als je wilt…. leg ik ook graag uit hoe ik tot mijn kaart kom. Met een beetje geluk kunnen we beide kaarten optimaliseren. Waarbij jouw kaart altijd anders mag blijven dan de mijne. Misschien verplaats jij je graag te voet en ik met de auto. Dan hebben we ook verschillende kaarten nodig. Ik erken dus eerst dat jouw kaart ook een kloppende kaart is. Ken je de Bosatlas nog? Hoeveel verschillende (kloppende) kaarten van Nederland vind je daar niet in?

De praktijk: een zakelijk conflict
Vorige week heb ik een zakelijk conflict opgelost die mooi past binnen dit kader. Ik had gedurende bijna een jaar gezwoegd om voor een klant van me een kandidaat te vinden voor een belangrijke positie binnen zijn bedrijf. Inmiddels had ik de procedure al twee keer opnieuw opgestart. Na de presentatie van de kandidaten, kreeg ik te horen dat ik ze allemaal kon afwijzen. Ik heb toen het traject afgebroken en was in alle staten. Wat een … Hoe kon hij. Enige tijd later bleek echter toch één van de eerder voorgelegde kandidaten te zijn begonnen. Tijd voor de harde aanpak dus, desnoods via de rechter.
Gelukkig verzorgde ik in die periode voor een andere klant de training in Principieel Onderhandelen. Na enige zelfreflectie bedacht ik me dat die basisprincipes ook wel eens voor mij konden gelden :-)… Ik heb me afgevraagd waar ik mezelf miskend heb gevoeld in dit traject. Op basis van deze inzichten heb ik een afspraak gemaakt met de directeur. Ik had immers een persoonlijke aanvaring met hem en deze stond los van de zakelijke overeenkomst. Maar eerst hadden we wat uit te spreken naar elkaar. Dat hebben we gedaan in een niet verwijtende (en dus begripvolle) sfeer. Het resultaat: een afwikkeling naar beider tevredenheid en een nieuwe opdracht!

De praktijk: een gesprek met mijn dochter
Ik wil je ook graag een heel ander voorbeeld geven om te laten zien dat erkenning in allerlei verschillende situaties van groot belang is.  Ik had “een dingetje” met mijn dochter. Het stoorde me dat ze zich af en toe zo ontzettend kan aanstellen. Ze stoot dan haar arm of heeft een of ander pijntje waarvan ze een enorm drama kan maken. Ik zeg bewust “een enorm drama” omdat ik op andere momenten zie dat ze zich veel steviger stoot en dan geen kick geeft. Dus: ze stelt zich aan. Dat heb ik dus op verschillende manieren – zonder succes – geprobeerd uit haar systeem te krijgen. En het vervelende is dat ze – op het moment dat ik haar zei dat ze zich aanstelde – oprecht miskend reageerde. Ik snapte er niks meer van. Tijd voor een goed gesprek dus. In dat gesprek legde ze (10 jaar) me uit dat ze zich helemaal niet aanstelt, maar dat sommige dingen op het ene moment veel meer pijn doen dan op andere momenten. Hmmmm…. dat herken ik wel. Zo kan ik me tijdens het sporten behoorlijk pijn doen en dat pas na de wedstrijd merken. Ik heb dat dus erkend en afgesproken dat we wel kunnen vaststellen dat ze de ene keer heftiger reageert dan een andere keer. En als ze heftig reageert… dan ervaart ze ook daadwerkelijk meer pijn (en stelt zich dus niet aan) en………. is er waarschijnlijk iets anders dat haar dwars zit. Daar kunnen we het dan over hebben.

Dus…. als iemand iets doet dat in jouw beleving ‘fout’ is…. Probeer dan eens te begrijpen hoe dit tot stand is gekomen. En als je dat doet… Zou het wel zo eerlijk zijn om ervoor open te staan dat die actie toch niet zo fout was als je wel dacht. Misschien is jouw kaart wel heel beperkt of niet geschikt voor de actie van de ander. Met een beetje geluk krijg je nieuwe inzichten en kun je er wat van leren. En met nog meer geluk is de ander ook geïnteresseerd in jouw kaart. En je zult ook merken dat deze benadering leidt tot betere relaties!

Ik wens je veel erkenning 🙂

Marc

4 thoughts on “Ik wil erkenning

  1. Franklin Covey zegt hier ook een aantal zaken over als hij het heeft over het paradigma. Klopt mijn beeld van de werkelijkheid wel? Is mijn werkelijkheid ook jouw werkelijkheid? Bepaal voor jezelf maar eens (zowel zakelijk als privé) of jouw beeld op dat moment wel klopt. Toets het maar eens bij de ander. Verrassende conclusies gegarandeerd.

    1. Dag Jos,

      Dat klopt helemaal, dank je voor de aanvulling. Als je zijn boek hebt gelezen, is het voorbeeld van hun kind (ik meen zoontje) in één van de eerste hoofdstukken ook een mooie om in gedachten te houden.

      Van verschillende kanten blijkt wel hoe sterk dit principe is. Weten hoe het werkt, heeft echter nog geen waarde. Pas je het al toe in je dagelijkse leven?

      Marc

      1. Ik heb vorige week mijn eerste trainingsdag gevolgd en het paradigma heb ik diverse keren kunnen toepassen, zowel privé als zakelijk. Idd erg sterk en het resultaat is verbluffend. Eenvoudig ook en het lijkt zo’n open deur….maar intussen.

        1. Dag Jos,

          Ik weet dat dit inderdaad verbluffend werkt. Zelf coach ik altijd op “paradigma-wisseling”, ofwel: verschaffen van nieuwe inzichten. Ik doe dat zelf op basis van de modellen van NLP, maar dat is lood om oud ijzer.

          Mooi dat die training je nu al zoveel inzichten geeft!

          Marc

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.