Ik kan niet tegen complimenten

Ik kan niet tegen complimenten” zei mijn dochter (11 jaar) vorige week tegen me. Kritiek vindt ze veel makkelijker. In eerste instantie begreep ik daar niets van. Na een open en verbindend gesprek hebben we er allebei wat van geleerd. Graag wil ik dit nieuwe inzicht met je delen. Ik zie – nu ik dit weet – veel meer voorbeelden van mensen die het lastig vinden om een welgemeend compliment te ontvangen. Eén ervan kijkt me aan als ik voor de spiegel sta. En jij? Kan jij complimenten echt ontvangen?

complimenten

Zangles
Afgelopen zaterdag had mijn dochter dus zangles. Ze vond het fijn als mijn vriendin en ik erbij kwamen zitten. “Maar niks zeggen” was de duidelijke instructie die we mee kregen. Tijdens de zangles kreeg ze natuurlijk wel het een en ander aan commentaar en tips van de zangjuf waarmee ze prima kon omgaan.

zangles

Begrijpen
Omdat ik een natuurlijke drang heb om dingen te begrijpen, werd de zangles op de terugweg besproken. Mijn dochter gaf aan dat ze de zangjuf en de zangles heel fijn vindt. Op mijn vraag waarom wij niks mochten zeggen, antwoordde ze: “Ik kan gewoon niet tegen complimenten“. In eerste instantie kon ze – zoals dat vaker gaat met dit soort gevoelens – niet uitleggen waarom dat zo is. Gelukkig stond ze er wel voor open om daarover verder te praten.

Wel kritiek, geen complimenten
Er waren twee dingen aan de situatie die ik (nog) niet kon begrijpen. Allereerst vindt ze kritiek blijkbaar wel oké en complimenten niet. Dat is toch raar. Ik heb altijd geleerd dat complimenten juist heel belangrijk zijn. “Kun je me uitleggen hoe dat dan voor jou werkt?” vroeg ik haar. Kritiek vindt ze makkelijker om mee om te gaan omdat dat ervoor zorgt dat ze beter wordt. En dan is kritiek van de zangjuf anders dan van ons. Van haar – als zangjuf – verwacht ze het. “Maar het is toch juist fijn om complimenten te krijgen?“. Juist niet dus; door complimenten voelt ze zich juist ongemakkelijk.

compliment

De zangjuf mag wel complimenten geven, wij niet
Wat is het verschil dan als de zangjuf complimenten geeft? Waarom is dat niet ongemakkelijk?” Het verschil blijkt erin te zitten dat de juf dat vanuit haar rol doet. Dat is meer functioneel. Blijkbaar komt dat dan anders binnen. Of beter gezegd: komt het niet zo diep binnen.

Een ridder in zijn harnas
Ik gebruik altijd graag beeldspraken om omtastbare zaken beter te begrijpen. Ik merk dat het goed doorvertalen in een beeldspraak enorm goed kan helpen om een inzicht te krijgen én die te transformeren. Na een beste zoektocht (het fort en haar muren zoals ik die in een eerder artikel gebruikte werkte niet) begreep ze de beeldspraak van de ridder in zijn harnas.

riddertepaardinwapenzaal

Het inzicht
Een welgemeend compliment van iemand die belangrijk voor je is komt – als je ervoor open staat – écht binnen. Op dat moment sta je figuurlijk gezien open en ben je dus ook heel kwetsbaar.
Voor mijn dochter is dat nu de ridder die een knuffel krijgt. Hij kan dat natuurlijk doen met zijn harnas aan, maar dan voelt hij hem bijna niet. Dus om echt te kunnen knuffelen, moet hij zijn harnas afleggen. Op dat moment kan iemand hem ook met een mes of zwaard steken, dus dat is best spannend voor die ridder.
Uit zelfbescherming sluiten mensen zich dus af voor welgemeende complimenten. Natuurlijk zijn functionele complimenten anders. Die kun je enigszins ontvangen met je harnas aan.

IMG_5097

De transformatie
Goed, het inzicht is er nu. Maar het probleem wordt er op zich niet anders van. Ik vroeg mijn dochter wat ze dan nodig heeft om wel een compliment te kunnen ontvangen. Daarvoor zijn drie belangrijke ingrediënten. Allereerst moeten ze gedoseerd zijn. Niet overspoelen dus en niet om van alles en nog wat complimenteren. Ten tweede is het voor haar belangrijk dat we dit samen begrijpen. Nu we het erover hebben gehad, voelt ze zich wat veiliger om haar harnas af te leggen. En last but not least: ze heeft het nodig om te ervaren dat het veilig is om bij ons haar harnas af te leggen. Stel dat we er één keer niet goed mee omgaan (bewust of onbewust), dan wordt het een volgende keer des te lastiger om het “open te gaan”.

En eerlijk: deze ingrediënten gelden voor mij net zozeer als voor haar. En voor jou? Laat maar eens binnen komen 🙂

Ik wens je fijne complimenten!

 

Marc

13 thoughts on “Ik kan niet tegen complimenten

  1. Wat een mooi en inspirerend verhaal, Marc. Dankjewel. Wat zijn we toch gezegend met dochters die ons zoveel kunnen leren! (Hopelijk kunnen je dochter en jij dit compliment van mij enigszins ontvangen :)?) In mijn leven, mijn blogs en mijn meest recente boek – Hoe word ik echt rijk?, een frisse kijk op ons moderne bestaan – speelt mijn dochter Juul ook een belangrijke rol met haar nog zuivere wijsheid en helderheid.

  2. Hallo Mark,
    Jouw verhaal lezende, moest ik glimlachen omdat er openheid in zit en dat is altijd mooi. Grappige is dat ik meteen moest denken aan mijn zoon en dochter, wanneer die een compliment krijgen. Uiteraard ben ik er niet altijd bij, maar ik weet nog wel toen ze klein waren, inmiddels zijn ze 17 en bijna 15, dat ze aan.mij vroegen ” Mam wat moet ik nou zeggen als iemand mij een compliment maakt”. Ik zei dan ” Je kunt dank u wel.voor het compliment zeggen of in jouw woorden ” wat leuk dat u dat zegt, dank u wel”. Kinderen krijgen onbewust datgene mee wat jij als ouder doet en ook voelt. Het binnenkomen van een compliment zegt dus ook iets over je jij er als vader mee omgaat of haar moeder. Mooi onderwerp en kan er nog veel meer over schrijven. Was leuk om te lezen, dank je wel. Vrolijke groet.

  3. Beste Marc,

    wat een leuk onderwerp. Ik werd meteen geraakt hierdoor omdat ik mezelf herken in je dochter.
    Ook ik geef weinig tot niet(s) om complimenten. Als ik ze ontvang, dank ik de ander altijd meteen (zoals Hendrikje schrijft). Maar kritiek daarentegen helpt mij om mezelf verder te ontwikkelen. Het brengt me in beweging en maakt me bewuster. (Ik bekijk daarvoor wel altijd of ik de kritiek ook zelf voldoende gegrond vind). Ik vind kritiek altijd positief.

    Misschien nog een invalshoek om haar voorkeur voor kritiek te kunnen plaatsen is de volgende.
    Wanneer ouders of opvoeders een compliment geven aan een kind, wordt het kind bevestigd. Die bevestiging zoeken kinderen vanaf dag 1 vanaf hun geboorte. Immers de zgn. uitreiking naar de ouders wil het kind bevestigd zien. Maar wanneer die bevestiging niet volgt op de uitreiking zal het kind copinggedrag gaan vertonen en op latere leeftijd vervolgens ook in andere situaties (van hiërarchische betekenis) op zoek zijn naar het vinden van een symbiose met de ander of in geval er sprake is van een verstoorde relatie met vader of moeder dit zelfs in alle andere hiërarchische relaties (zoals leraar-leerling) recht willen zetten (zgn. overdracht). In die gevallen zal een kind blij zijn met een compliment, want men stuurt daarop aan.
    Misschien mag je (omdat jullie dochter blijkbaar niet gevoelig is voor complimenten van haar zanglerares en dus niet werkt vanuit overdrachtsprincipe) concluderen dat ze geen slechte ervaringen heeft met haar vader of moeder. Er zijn in voldoende mate complimenten ontvangen waar ze functioneel en bevestigend waren gezien in de context van ontwikkeling van kind naar puber. Dan kan het ontvangen van complimenten ook lastig gevonden worden omdat het refereert aan een periode waarin het kind nog erg ontvankelijk was daarvoor. Maar nu ze zich ontwikkelt tot puber en zelf sturing wil gaan geven aan haar leven, vind ze complimenten misschien niet meer passend. Zo zal een puber op zeker moment tijdelijk geen geknuffel meer willen van vader of moeder. Het is de groei naar volwassenheid waarbij ze zich los maakt van ouders. Sommige kinderen zetten zich erg af en ontwikkelen en bepalen daarmee hun (latere) identiteit. Dus complimenten zijn dan in dat licht bekeken gedateerd…uit den boze…zo 2013…. 🙂
    Maar bovenal vind ik er iets bijzonders uit spreken dat jullie dochter eerder kiest voor kritiek dan complimenten.
    Wat dan? Nou vanuit mijn beperkte visie: een zelfaccepterend vermogen, een zelflerend vermogen en een zelfsturend vermogen. Dan volgt het zelfoplossend vermogen vanzelf.
    “Lekker bezig” zullen we maar zeggen.
    Dank voor je post.
    Hans

  4. Dag Mark,
    authentiek verhaal… dank je. Wat ik er niet kan uit opmaken, is wat voor complimenten je dan zou geven aan je dochter. Ik geef aan cursisten de suggestie mee om je (gemeende) compliment zo concreet mogelijk te maken, niet “wat kan jij goed piano spelen” (want eerlijk, wat heb je daar nu aan) wel “de manier waarop je dat moeilijke stuk van Beethoven aanpakte en tot een goed einde bracht, vind ik getuigen van doorzettingskracht” bijvoorbeeld. Ik ondervind dat mensen meer waarde hechten aan dergelijke observaties. Dat geldt overigens ook voor feedback geven (niet te verwarren met kritiek, die geef je m.i. sowieso niet vanuit een positieve intentie). Wees concreet in je feedback, ga naar het gedragsniveau en blijf weg van het identiteitsniveau van mensen.
    Even concreet: sterk hoe jij jouw authentieke ervaringen deelt via een blog…!

  5. Mooi!!
    Dank je wel voor de spiegel en de metafoor.
    Ik vond het leuk om te lezen en de glimlach is er zeker ook :-))).
    En oh ja, een compliment aan je dochter voor haar openheid. Tof.

    1. Be my guest. Onderaan mijn site zie je dat ik je uitnodig zoveel mogelijk van de site te gebruiken en te delen. Een bronvermelding vind ik leuk maar niet noodzakelijk.

  6. dank voor je artikel. Als je het leuk vind om te lezen hoe Marshall Rosenberg, grondlegger van geweldloze communicatie. denkt over het geven van kritiek en het geven van complimenten dan raad ik je aan daarop te googelen. Marshall Rosenberg geven van kritiek en complimenten.
    Groet, Casper Heeremans

  7. Harstikke leuke artikelen heb je! Zo zie je maar weer dat artikelen die in verhaal-vorm geschreven zijn een stuk fijner lezen. Verder nog, complimenten niet aan kunnen nemen duidt vaak op een laag zelfvertrouwen

Laat een reactie achter op Franka Zeebregts Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.