Hoe betrouwbaar ben jij?

Betrouwbaarheid, eerlijkheid, openheid… allemaal gevoelige dingen om met elkaar te bespreken. Dus blijven we er meestal maar van weg. Want hoe vertel je iemand dat je hem niet vertrouwt als je toch met hem moet samenwerken.. Juist hier ligt de blokkade op het succes van veel teams. Maar laten we eerst kijken hoe betrouwbaar je bent. En waar dat van af hangt.

lies

Ik vertrouw jou niet
– Wat? Durf je te beweren dat ik lieg dan?
– Nee, dat niet….
– Jawel, want je zegt dat je me niet vertrouwt.
– Dat klopt, maar ik bedoel niet dat je liegt..
– Wat wel dan?
Zo zou een gesprek kunnen verlopen als je tegen iemand zegt dat je hem niet vertrouwt. Als je geluk hebt. Maar inderdaad: Wat wel dan?

 

Het recept van betrouwbaarheid
Betrouwbaarheid is iets dat je verdient. En iets dat je heel snel weer kwijt kunt raken. En betrouwbaarheid is dé basis voor het succes van teams. Ik verwijs hiervoor graag naar het model dat Lencioni hiervoor opstelde in zijn boek: De vijf frustraties van teamwork. Wel handig om te weten hoe je betrouwbaar kunt zijn en blijven. Daarom zet ik hieronder de vier basis-ingrediënten op een rij.

 

1. Eerlijkheid
In de basis is eerlijkheid: geen leugens vertellen. Niet meer en niet minder dan dat. Dat wil nog niet zeggen dat wat je zegt ook klopt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je je vergist of iets niet weet. Soms kun je ook iets zeker denken te weten, maar blijkt dat het toch niet klopt. Bijvoorbeeld als je zegt dat je altijd je koffiekopje opruimt. Je collega is het daar absoluut niet mee eens. De dagen daarna word je ermee geconfronteerd dat je collega gelijk heeft. Terwijl jij toch zeker wist dat…. Heb je dan gelogen? Ben je dan eerlijk?
Liegen is bewust iets beweren terwijl je weet dat het niet klopt. Dat maakt het onderwerp betrouwbaarheid ook soms best discutabel. Wanneer weet je iets zeker? En wat is de waarheid? Zo staan getuigenverklaringen ook vaak ter discussie. Klopt het wat iemand zich herinnert?
En dan is er nog een leuke. Wat als ik geen leugens vertel, maar weet dat mijn verhaal een onware conclusie suggereert. Heb ik dan gelogen? Ben ik dan eerlijk geweest? Jij mag het zeggen.

whole truth

2. Openheid
Openheid is wat heel anders dan niet liegen. Soms vertelt iemand iets en heb je het gevoel dat er iets niet klopt. Je probeert de ander op leugens te betrappen, maar dat lukt niet. En toch mis je wat. Vaak zie je dat bij verkopers. Ze vertellen je alle voordelen van het product en van zakendoen met hen. Maar de andere kant van het verhaal blijft achter.
Ik moet hierbij denken aan de amerikaanse films waar mensen in het getuigenbankje de eed moeten afleggen:  Do you swear to tell the truth, the whole truth and nothing bt the truth? Maar ook dichterbij huis had ik laatst een voorbeeld tijdens mijn werk. De directeur van het bedrijf beweerde in een bijeenkomst dat zijn MT wel eerlijk is maar niet open. Dat bracht nogal wat teweeg kun je je voorstellen. Echter kort daarna kwamen wel vijf voorbeelden aan het licht die dit onderschrijven. Tijdens een vergadering was één van de MT-leden opgevallen dat er doelstellingen werden benoemd die nooit haalbaar zijn voor het komende jaar. Dat was echter wel afgesproken. Alleen betroffen de doelstellingen hem niet in dit geval. Dus…. liet hij het voor wat het was. Oneerlijk? Nee, dat niet. Maar ook niet open. Ik zie het in een MT als plicht van de leden dat ze zich ook met zaken bemoeien die niet direct betrekking hebben op hen zelf.

 

 

3. Congruentie
En dan heb je nog congruentie. Dat betekent zoveel als: kloppen de signalen die ik van je ontvang met elkaar? Ik gebruik altijd een simpel voorbeeld. Stel dat ik mijn dochter vertel dat ik vind dat je met mes en vork moet eten. Dat is namelijk veel hygiënischer en zo hoort het nu eenmaal. Maar tegelijkertijd ziet ze dat ik zelf met de handen eet. Dat is dus niet congruent. En als er vaker beweringen zijn waarvan ze ziet dat ik het anders doe, wat zou dan met mijn betrouwbaarheid doen?
Wat lastiger is als het niet zo aan de oppervlakte ligt. Ken je dat, dat iemand iets beweert en ergens in je onderbuik voel je dat hij dat niet echt meent of niet kan waarmaken als puntje bij paaltje komt.
Soms hebben verschillende signalen niets met elkaar te maken, maar linken we die toch aan elkaar. Ik moet daarbij denken aan een transportbedrijf waar de wagens strak geparkeerd staan. Dat geeft meteen de indruk dat het een strak georganiseerd bedrijf is. Terecht? Misschien helemaal niet.
Je bent dus pas congruent als alle signalen die je uitzendt met elkaar kloppen. Of, zoals op Wikipedia staat: overeenstemming tussen denken, voelen en handelen.

 

twee congruente driehoeken zijn dus hetzelfde
twee congruente driehoeken zijn dus hetzelfde

4. Consistentie
En dan de misschien wel de moeilijkste. Consistent betekent zoveel als: wat vandaag geldt, geldt dat morgen en overmorgen ook? Kan ik van je op aan? Kan ik erop vertrouwen dat datgene wat we afspreken ook (onder gelijkblijvende omstandigheden) blijft gelden? In het woordenboek staat: standvastig, betrouwbaar, niet onderhevig aan grillen. En dat kan een beste uitdaging vormen. In mijn eerdere blog schreef ik al over vertrouwen: het komt te voet en gaat te paard. Op dit ingrediënt loop je het risico dat je in een zwak moment kapot maakt wat je in langere tijd met zorg hebt opgebouwd.

 

consistent

 

Best een opgave dus om betrouwbaar te zijn – en te blijven. En waarom zou je al die moeite doen? Nou…. zoals ik al eerder zei: betrouwbaarheid is de basis van teamwerk. En zeker in teams die intensief samenwerken zoals Management Teams. Je zult versteld staan van het niveau van betrouwbaarheid in het gemiddelde MT. Ik in ieder geval wel. Gelukkig heeft dat ook een voordeel. Als we het niveau van betrouwbaarheid weten te verhogen, dan kan het rendement van het team met enorme sprongen vooruit gaan! Ik heb het in de praktijk gezien bij teams die ik mocht coachen. In de basis is het zo simpel!

Ik wens je veel betrouwbaarheid. En de kracht en energie om betrouwbaar te blijven. Want de weg van de minste weerstand is vaak aantrekkelijk en verleidend. En vooral openheid wordt niet altijd gewaardeerd. Kijk maar eens naar de film Liar Liar. Moet je dan altijd open zijn? Nee, wat mij betreft niet. MAAR!!! Wat mij betreft is berouwbaarheid wel een basisvoorwaarde voor diepgaande relaties, zoals een partner-relatie én een Directie / Management Team.

Kun je wat hulp gebruike bij het laten groeien van de onderlinge betrouwbaarheid? Ik spreek er graag eens met je over.

 

Marc

4 thoughts on “Hoe betrouwbaar ben jij?

    1. Mooie aanvulling Bob. Dank je. De openheid die daar wordt beschreven gaat over hoe je dingen kan laten binnenkomen en over je innerlijke openheid. De openheid die ik hier beschrijf gaat over wat er naar buiten mag.

  1. Betrouwbaarheid en vertrouwen hoeven volgens mij niet per se in elkaars verlengde te liggen. Betrouwbaarheid lezen we vaak af aan de principes die jij beschrijft (houdt iemand zich aan zijn afspraken etc.). Maar als iemand dat doet, hoeft dat niet per se ook vertrouwen op te leveren. Dat ‘sense of trust’ wat in samenwerking zo belangrijk is komt voor mijn idee vooral voort uit het gevoel dat je waarden deelt (wij denken hetzelfde over de belangrijkste zaken in het leven). Als dat er is, kun je best een keer iets minder consistent of punctueel zijn zonder dat dat het vertrouwen schaadt. Geweldig filmpje over dit onderscheid: http://youtu.be/4VdO7LuoBzM

    1. Dag Annemarie,

      Ik ben het helemaal met jou – en natuurlijk Simon Sinek – eens. Hij vertelt hier één op één de theorie van Covey (Speed of Trust). Er mist echter een wezenlijk deel. Op basis waarvan geloof je dat de ander dezelfde waarden heeft als jij. Dat meet je af aan zijn / haar gedrag. Er kan een basisvertrouwen zijn, gefundeerd op gevoel. Als het gedrg van die persoon echter in strijd is met dat gevoel, is het snel weg.

      Marc

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.