Frustratie is onderdrukte passie

Emoties zijn best complex. Wat zijn het eigenlijk? Hoe ga je ermee om? En hoe ga je ermee om op de werkvloer? Zijn ze daar ongepast? Of kun je ze juist inzetten? Welke emoties kennen we? In deze blog bespreek ik wat emoties zijn, hoe je ze kunt inzetten en waarom je ze niet mag negeren.

 

emoties herkennen

 

Emoties zetten je in beweging
Emotie en gevoel wordt vaak door elkaar heen gebruikt en we weten veelal het verschil ook niet. Beide zijn een innerlijke reactie op iets dat gebeurt en beide zijn subjectief. Iedereen reageert immers op zijn eigen manier op gebeurtenissen. Psycholoog Nico Frijda omschrijft maakt in zijn boek “De Emoties” het verschil als volgt duidelijk:
emotie: Er is sprake van emotie wanneer er mogelijke / feitelijke match of mismatch wordt waargenomen tussen een gebeurtenis en een persoonlijk belang;
gevoel: Er is sprake van gevoel wanneer de situatie niet dringend genoeg is om een actieverandering teweeg te brengen.

Dus: een onderscheid tussen gevoel en emotie is dat gevoel wordt gebruikt voor persoonlijke reacties van aanvaardbaarheid of onaanvaardbaarheid, terwijl emoties aanvullend gekenmerkt worden door veranderingen in actiebereidheid (deze zijn dus dringender en hebben voorrang). Het ligt ook in het woord e-motie opgesloten. Motie in latijns voor beweging: emoties zetten je dus aan tot bewegen. Het lijkt me dan ook voor de hand liggend dat emoties een vooraanstaande rol kunnen hebben in werksituaties waar je mensen in beweging wilt hebben..

 

De zes basis emoties
Hoewel niet van belang voor het begrip in dit artikel, kan het toch leuk zijn om te weten welke emoties we dan zoal kennen. Uit alle emoties die we kennen, zijn zes basis emoties te te onderscheiden:
– vreugde
– verdriet
– angst
– woede
– verbazing
– afschuw
Deze emoties worden basis emoties genoemd omdat ze gepaard gaan met universele gezichtsuitdrukkingen. Universeel omdat deze onafhankelijk zijn van de cultuur waarbinnen je bent opgegroeid. Zelfs blind geboren mensen laten deze gezichtsuitdrukkingen zien. Ze blijken dus aangeboren te zijn en diepgeworteld in ons systeem.

 

basisemoties

 

Gepassioneerde medewerkers
Niet ieder mens is even gevoelig voor bepaalde gebeurtenissen, getuige het feit dat niet alle gebeurtenissen bij iedereen emoties opwekken. Waar de een heftig reageert op een gebeurtenis, zal de ander er misschien niet eens aandacht aan besteden. Het verschil zit in de persoonlijke belangen. We zagen net immers dat de emoties ontstaat uit de waargenomen match / mismatch tussen de gebeurtenis en de persoonlijke belangen. Omdat de gebeurtenis hetzelfde is in dit voorbeeld, maakt het belang dus het verschil in emotie. Anders gezegd: wanneer er geen belang is, is er ook geen emotie!

Wil je medewerkers die in actie komen en zich vol inzetten? Dan wil je dus emotie op de werkvloer. En hier wordt het lastig in onze cultuur. We willen namelijk wel graag de passie en alle andere positieve emoties, maar niet de negatieve emoties. Maar zo werkt het helaas niet. Passie en frustratie zijn namelijk dezelfde energie met een andere uitingsvorm. De eerste representeert een match en de andere een mismatch tussen gebeurtenis en belang.

 

werken met passie

 

Emoties als energiebron
Je kunt emoties dus zien als vat met energie; zeg een vat met benzine. Daar kun je verschillend mee omgaan. Je zou er een brandend voorwerp in kunnen gooien met als gevolg dat deze ontploft. Ter voorkoming daarvan kun je het vat goed afsluiten en op een veilige plek neerzetten. Gevaar geweken. Dit zijn ook de meest voorkomende strategieën hoe we in onze cultuur met emoties omgaan. Of we uiten ze (huilen, juichen, boos worden, schelden, etc..), of we stoppen ze weg. De weggestopte emoties compenseren we dan soms op andere plaatsen zoals thuis, in het verkeer of op het sportveld. Met deze strategieën levert de energiebron je echter weinig op. Weggestopte emoties gaan zelfs onderhuids etteren en kunnen leiden tot mentale en fysieke problemen.

Het vat benzine kun je natuurlijk ook inzetten als zinvolle bron van energie. Gooi het in de brandstoftank van een auto en je kunt er ineens op rijden. En nog veilig ook! Zo ook de emoties. Beschouw deze als brandstof en de organisatie die je leidt als de auto. Dus bijvoorbeeld iemand die zich opwindt over een proces dat niet loopt én die energie gebruikt om er iets aan te doen. Je kunt je vast wel voorstellen hoe een organisatie beweegt op de passie van de medewerkers.

 

benzine brand

 

Voor op en achter de kar
Je kent waarschijnlijk wel de beeldspraak van de medewerkers die voor, op en achter de kar lopen, zitten en hangen. Het liefst wil je natuurlijk dat iedereen voor de kar loopt te trekken. Als je kijkt naar de benadering vanuit emoties, is dat niet zo heel ingewikkeld te bewerkstelligen.

De mensen voor de kar ervaren een match tussen hun belangen en de gebeurtenissen; ze gebruiken hun energie om bij te dragen aan de beweging van de organisatie.

De medewerkers achter de kar voelen een mismatch; zij ervaren hun belangen strijdig met wat ze zien aan gebeurtenissen. De overeenkomst met de mensen voor de kar is dat ze moeite willen doen om de beweging van de kar te beïnvloeden. Helaas wordt dat zelden zo gezien. Stel je voor dat je samen met deze medewerkers de gebeurtenissen met hun belangen kan laten matchen. Zij lopen dan ineens vóór de kar.

De mensen op de kar ervaren kennelijk noch een match noch een mismatch. Zij zetten hun energie feitelijk niet of nauwelijks in voor de beweging van de kar en vormen een ballast. Zij zijn onvoldoende verbonden met de organisatiebelangen om zich er druk over te maken. Stel je voor dat je ze hun eigen belang kan laten inzien binnen het organisatiebelang. Ook zij lopen dan vóór de kar.

 

voor op achter de kar

 

Frustratie is onderdrukte passie
Zowel gefrustreerd gedrag als gepassioneerd gedrag is een uiting van een hoge mate van betrokkenheid. Er wordt een groot belang gevoeld. Het enige verschil is dat de frustratie voortkomt uit het gevoelde onvermogen om de situatie ten positieve richting (vanuit het oogpunt van deze persoon) te beïnvloeden. In beide gevallen hebben de personen zelfs een positieve intentie vanuit hun eigen perspectief. Wil je de frustratie omzetten in passie? Ga dan het gesprek aan en probeer écht te begrijpen waar de frustratie vandaan komt. Alleen dit al neemt over het algemeen een groot deel van de frustratie weg. En het zou zomaar kunnen dat de gefrustreerde persoon ook nog heel zinnige dingen te melden heeft.

 

Ik wens je veel mensen vóór de kar

 

Marc

 

Heb je er wat hulp nodig bij nodig om de mensen voor de kar te krijgen? Vreemde ogen dwingen en een buitenstaander ziet vaak de zaken wat helderder. Ik help je er graag bij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.