Emoties op de werkvloer zijn onprofessioneel

Huilen op je werk. Of boos worden. Je frustraties uiten. Dat is onprofessioneel en kan natuurlijk niet. En al helemaal niet als je een verantwoordelijke (of leidinggevende) rol hebt. We horen stabiel en voorspelbaar te zijn. Collega’s en klanten moeten weten wat ze aan je hebben en wat ze kunnen verwachten. Dan ben je pas professioneel. Die emoties hou je maar in de hand. Of stel je uit. Of uit je maar ergens anders. Maar emoties uiten op de werkvloer is onprofessioneel!

emoties uiten

Voelen is lastig
Ik ben opgeleid aan de Koninklijke Militaire Academie als beroepsofficier bij de Landmacht. Een typisch beroep waarbij voelen “onhandig” is. In tijd van oorlog neem je niet even de rust om stil te staan bij het overlijden van een dierbare. Of ga je niet even op een bankje zitten omdat je een beetje last hebt van een blaar op je hak. Ik heb dus geleerd om mijn gevoel “uit te zetten”. Erg handig, want daardoor kon ik veel meer aan dan “een normaal mens”, was ik als onderdeel van de grote machine betrouwbaar en voorspelbaar. Voelen is lastig omdat het zich niet laat plannen en sturen. Maar ik had niet geleerd hoe het werkte om het voelen weer “aan te zetten”. Ik was letterlijk afgestompt en een robot geworden. Gelukkig is dat jaren na het vertrek bij defensie nog goed gekomen. Helaas zie ik echter ook in het bedrijfsleven veel leidinggevenden die niet mogen voelen…..

Boos worden beschadigt relaties
Als leidinggevende leer je hoe je in bepaalde situaties moet reageren. Hoe reageer je op iemand die boos wordt of iemand die zijn werk niet naar behoren doet? Wat doe je als je geduld op de proef wordt gesteld? Wat doe je met een klant die ten onrechte van alles van je verlangt en nooit tevreden is, wat je ook doet? Allemaal reacties uit het boekje die maken dat je leert om een stabiele, effectieve en voorspelbare “professional” te zijn. En boos worden? Dat doe je dus niet. Overigens niet alleen als manager. In onze cultuur lijkt te gelden: Boos worden is not done omdat je daarmee een relatie beschadigt. Wat mij betreft is dat één van de meest beperkende overtuigingen die ik in mijn coachings tegenkom. In een eerder bericht schreef ik al over confronteren versus conflicteren. Hoe anders gaan zuid-europeanen daarmee om? Die mogen zich lekker laten gaan. En de keerzijde daarvan is dat zij leven met passie en temperament. Weinig “robot-gedrag”. Misschien is dat wel onderdeel van “leven als God in Frankrijk”.

god in frankrijk

Leven met passie
Ik verzorg op dit moment (in samenwerking met Blanchard) een groot leiderschapstraject. In dat traject wordt veel aandacht besteed aan het managen van veranderingen. En dat gaat over mensen. Dat gaat over passie. En dat gaat dus vooral over emoties. In mijn eigen woorden zijn emoties de bron van intrinsieke motivatie. Emoties vormen een vat vol potentiële energie. Maar net als een tank vol benzine, heb je niets aan die energie als je er niet goed mee omgaat. Benzine kan gevaarlijk en explosief zijn. Maar het kan ook een auto voortbewegen. Zo werkt het ook met emoties. Kijk eens goed naar het woord: e-motie. Motie betekent “beweging”. Ik zie een emotie als een persoonlijk gevoel dat iets in beweging zet. Of beter gezegd: kan zetten. Eén van de filmpjes die we in het leiderschapstraject gebruiken is van Jan Bommerez.

Omgaan met emoties
Hoe heb jij geleerd om te gaan met emoties? Denk daar eens over na voordat je verder leest. Herken je één of meerdere van de volgende strategieën?

  • De emoties onderdrukken: ‘dit komt nu niet uit. En straks ook niet’
  • De emoties direct manifesteren door ze op anderen te projecteren: ‘jij bent de schuld van dit alles. Als jij dat niet gedaan had, dan …’
  • De emoties wegredeneren: ‘dit heeft iedereen wel eens. Zo raar is dat niet’
  • Ons identificeren met de emotie: ‘dat ben ik. Zo ben ik nu eenmaal’

Deze strategiën helpen je niet. Sterker nog: op deze manier werken de emoties eerder als potentieel ontploffingsgevaar zoals ik in de beeldspraak met benzine gebruikte. Je vindt op internet veel als je wilt weten hoe je als manager met emoties van je medewerkers omgaat. Maar hoe ga je om met die van jezelf? Ben jij een robot op je werk? Of ben je juist labiel en ontplof je om niks. Of hoeft er maar íets te gebeuren om je tranen op te roepen?

passievol leven

Persoonlijk leiderschap
Ga uit je hoofd en in je gevoel. Dat maakt je mens. Dat maakt dat je er vol in zit. Dat maakt dat je met passie leeft en werkt. Dat maakt dat mensen (in) je geloven. Dat maakt je echt, authentiek. Vind je dat spannend? Dat is het ook. Zeker als je dat niet gewend bent. En al helemaal als je een inhaalslag moet maken. Want die oude onderdrukte emoties willen er ook nog steeds uit. En die zien hun kans om mee te ontsnappen met de actuele emoties. Daardoor loop je het risico dat je te heftig reageert gezien de situatie. Je kúnt er ook voor kiezen om jezelf te blijven beperken en je gevoel weg te drukken. Dat is niet zo spannend. Daarmee mis je echter ook de “leuke spanning”. Dat kan natuurlijk jouw keuze zijn. Realiseer je dan wel dat al die onderdrukte emoties er ooit wel uit komen. En dan kan het zijn dat ze je lam leggen. In mijn werk kom ik ze bijna dagelijks tegen met symptomen als: migraine, uitvalverschijnselen, slechte (of geen) relaties (partner / kinderen), “vage klachten”. En dat allemaal als prijs voor jarenlang stabiel leven….

Wil je ervoor kiezen om aan jouw passie te werken? Ik help je graag op weg. Maken we binnenkort een wandeling tijdens een goed gesprek?

passie

Ik wens je veel passie (ook op de werkvloer)!

Marc

5 thoughts on “Emoties op de werkvloer zijn onprofessioneel

  1. Emoties: ik zou er boeken over kunnen volschrijven maar emotie is typisch iets wat je moet ervaren en niet over praten of over lezen want dan zit je eigenlijk al teveel in je hoofd en niet meer in je emotie. Ik vind het grappig dat iedere cultuur zo zijn eigen taboe heeft voor bepaalde emoties. Ik maak heel wat mee met kinderen met verschillende culturele achtergronden. Agressie en boosheid is echt taboe in de westerse cultuur. Heel beheerst zeggen: en nu is de bus chauffeur boos en moet je je gordel omdoen, helpt echt niet bij ADHD kinderen. Ze een draai om hun oren geven, helpt wel maar dat mag dan weer niet.
    In de Afrikaanse cultuur is verdriet taboe. Hoe groot je ellende ook is, altijd blijven lachen. In de cultuur van het Midden Oosten is vrolijkheid taboe. Iemand voor rot schelden en bedreigen geen probleem, maar nooit laten zien dat je blij en gelukkig bent. Ook je materiële rijkdom altijd verbergen achter een schamel uitziende voordeur terwijl binnenshuis de prachtigste Perziche tapijten op de grond liggen. In het Verre Oosten nooit je onzekerheid tonen. Enfin, zo kan ik wel even doorgaan.

    Even voor de goede orde: ik geef mijn stuiterballen geen draai om hun oren, ook niet als ik pislink op ze ben. Ze dagen me uit in mijn creativiteit en ik probeer ze in hun “eigen taal” aan te spreken als ze in de bus over de banken klimmen en beginnen te vechten. Het enige wat ik heb is mijn emotie omdat ze rationeel niet aanspreekbaar zijn. Dat rationele is wellicht een pedagogische strategie die de juffen op school hanteren en het zal op school ongetwijfeld werken maar niet bij mij onder het rijden.
    Zo schoot ik er eentje laatst virtueel neer met een schietbeweging van mijn hand. Hij zat naast me en wilde onder het rijden uit het raam hangen. Verrast keek hij me aan en reageerde met mitrailleur schoten. Ik voelde hoe er binnen in mij energetisch van alles aan gort werd geschoten. Heel bevrijdend eigenlijk. Ik werd nog bozer en schoot nog een paar keer. Toen werd hij ook kwaad en zei dat ik niet op hem mocht schieten. Ik antwoordde dat ik niet op hem schoot maar zijn ADHD neerschoot. Toen begon hij te hikken van de lach. Ik heb hem dat jaar dat hij bij in de bus zit, nog nooit zien lachen, alleen maar dat hypere en agressieve, om niet te zeggen manipulatief en verwend omdat hij door het lint gaat als hij niet zijn zin krijgt. Resultaat van onze “vechtpartij”: een vrolijk jochie die de hele rit heel braaf heeft uitgezeten.

    Dit had ik vooraf niet kunnen bedenken, puur emotioneel buikgevoel van mijn kant. Maar later begreep ik het wel. Ik zat in de kleine jongetjes wereld die continu schiet spelletjes met elkaar doen. Niks mis mee. Wel onhandig in een bus maar ze begrepen uiteindelijk toch de rationele boodschap: voor alles is een juist moment en een juiste plek. Achter elkaar aan zitten is prima op het schoolplein maar niet in de bus.
    Later zei hij (9 jaar) tegen me: ik heb het nodig om in bedwang gehouden te worden. Ook deze opmerking had ik van te voren niet kunnen bedenken. Ze blijven me verrassen, deze emotionele vulkanen.

  2. Ik heb jarenlang in het bedrijfsleven gewerkt en toch regelmatig mijn emoties laten zien.
    Ik was regelmatig boos als een autoritaire leidinggevende met negatief taalgebruik mij persoonlijk aanviel.
    Je moest voor jezelf opkomen en vond dat soms best lastig. Destijds wist ik niet dat ik autisme had.
    Dat is later gekomen.
    Bij autisme horen soms ook angsten. Lastig vinden om moeilijke dingen te doen.
    Toch ben ik altijd de confrontatie met mezelf aangegaan. Want ik had ook mijn grenzen.
    Toch heb ik altijd het lef gehad om toch mijn zegje te doen , dan maar met emoties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.