De onderneming is een spiegel van de ondernemer

Ik heb niets met voetbal en toch gebruik ik “de voetballerij” vaak als beeldspraak. Zo begrijpt iedereen dat het presteren van “Oranje” in het WK voor een belangrijk deel afhangt van meneer Van Gaal. En moet een trainer het veld ruimen als zijn ploeg niet succesvol is. De prestaties van het team worden gezien als een spiegel van de trainer / coach. En de onderneming is in dat verlengde een spiegel van de ondernemer.

Cultuurdrager
Al langer is het me duidelijk dat je binnen een bedrijf cultuurdragers hebt. Dat kunnen formele en informele cultuurdragers zijn. Ik schreef al vaker over voorbeeldgedrag, o.a. in dit artikel: Follow the leader . Gisteren sprak ik in mijn coaching nog iemand met “dominante energie”. Die energie draag je met je mee of niet. Daar kun je zelf niet zoveel aan beïnvloeden.  Wel kun je beïnvloeden hoe je die energie aanwendt. Mensen met dergelijke energie worden als “sfeerbepalend” ervaren en in veel gevallen als “natuurlijk leider” gezien. Ik noem ze “cultuurdragers”. En deze cultuurdragers hebben een cruciale rol in een organisatie; of dat nu een bedrijf is, een vereniging of een vriendengroep.

Natuurlijke leiders
Denk er eens over na voordat je verder leest: ken jij natuurlijke leiders in je omgeving? Schrijf eens een paar namen op.
Als je die namen hebt opgeschreven, vraag je dan eens af of deze mensen ook de leidinggevende positie hebben. Dat is namelijk lang niet altijd het geval. Als dit wel zo is bij de namen die je hebt opgeschreven, probeer dan eens een paar natuurlijke leiders te bedenken die deze positie niet hebben. Je weet er vast een paar. Vaak zijn dit mensen die zelf de handen uit de mouwen steken en voorbeeldgedrag vertonen. Practice what you preach.

leiderschap bij olifanten

De ondernemer
Een bijzondere leider is de ondernemer ofwel de DGA. In alle situaties die ik tot nog toe ben tegengekomen heeft hij de positie van leidinggevende én is hij cultuurdrager. De eerste keer dat ik er in mijn werk als bedrijfscoach mee te maken kreeg, had ik dat intuïtief wel door, maar ben ik er nog niet goed mee omgegaan. De organisatie had een probleem. Er werd niet goed samengewerkt, er waren veel eilandjes, afspraken werden niet nagekomen en er was nauwelijks structuur. En dat in een organisatie waar dit van groot belang was voor de dienstverlening. Omdat ik vrij snel in de gaten had dat dit een afspiegeling was van (het gedrag van) de ondernemer, probeerde ik er een “zelfsturend team” van te maken. Achteraf gezien was dit symptoombestrijding en een kansloze missie. Ik had de bron van het probleem – het gedrag van de ondernemer – niet aangepakt.  Ik heb er gelukkig veel van geleerd!

schuldig

Schuldvraag
Is het dan de schuld van de ondernemer dat zijn onderneming niet draait? En is met het veranderen van zijn gedrag alles opgelost? Twee keer nee wat mij betreft. Schuldvragen voegen in mijn wereld niets toe en lossen niets op. Zij leveren enkel negatieve energie op met als gevolg nog meer negatieve energie. Ik kijk liever naar oorzaken en oplossingen. In die zin kun je vaststellen dat het gedrag van de ondernemer een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de cultuur zoals deze nu is. En willen we een andere cultuur? Dan is een belangrijke voorwaarde dat ook hij ander gedrag gaat vertonen.
Dat is echter niet de enige oplossing. Inmiddels is “de cultuur” ook ingesleten in de organisatie (het systeem). Tegelijkertijd zullen we ook die cultuur aan moeten pakken. De pijnpunten aan het daglicht brengen, gedrag van anderen in de organisatie ter discussie stellen, het systeem uit evenwicht brengen, een zekere zin van chaos en onzekerheid creëren. Van daaruit kunnen we bouwen aan een nieuw evenwicht en een nieuwe cultuur. En dat kost tijd en energie.

 

Zoals de onderneming een spiegel is van de ondernemer, voorziet ook jouw omgeving in spiegels. Spiegels waarvan je enorm veel kunt leren. Als je jezelf daar maar bewust van bent. En als je daar maar in durft te kijken en naar durft te luisteren. Durven? Jazeker, want die spiegels laten niet alleen mooie dingen zien en bieden zeker niet de weg van de minste weerstand.

Ik heb er inmiddels een levenswijze van gemaakt om mezelf te spiegelen en dat bevalt enorm goed. Én ik heb er mijn werk van gemaakt om anderen te spiegelen. Durf je ook eens in mijn spiegel te kijken? Of samen met mij je onderneming onder de loep te nemen? Ik maak graag wat tijd voor je vrij 🙂

Marc

One thought on “De onderneming is een spiegel van de ondernemer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.