Los zand

Een groep mensen die aan hetzelfde doel werkt is nog lang geen team. Er zijn toch wel een paar  cruciale verschillen en basis-voorwaarden om als team te kunnen functioneren. We kennen allemaal de term los zand, maar hebben vaak niet in de gaten dat ons eigen “team” ook als los zand aan elkaar hangt en dat het je door de vingers glipt..

Praktijkvoorbeelden

Zo heb ik een praktijkvoorbeeld van een samengesteld team. In dit team is ongeveer de helft “oud gediende”, de andere helft is “nieuw”. Er is een verschil in fysieke werkplek / standplaats: sommigen werken in het zuiden, anderen op het hoofdkantoor centraal in Nederland. Dan is er ook nog een verschil in binnen- en buitendienst. Deze binnen- en buitendienst vallen in het organogram ook nog eens onder andere afdelingen. Last but not least is één van hen niet in loondienst bij het bedrijf, maar langdurig gedetacheerd in dit team. Onder druk van…. van alles dat dagelijks langskomt….. is er nooit aandacht besteed aan het vormen van het team. Iedereen heeft een taak (die ook nog niet echt expliciet is gemaakt) en er is geen gedeelde visie of missie. Tsja… en dan zijn ze verrast en een beetje verbolgen als ik na een inventarisatie terugkoppel dat er eigenlijk nog helemaal geen sprake is van een team.

In een andere opdracht heb ik te maken met een afdeling waarin mensen al jaren met elkaar werken. Er is een duidelijke opdracht voor deze afdeling en “op zich” ook een taakverdeling. Iedereen heeft zijn eigen deeltaak en dat leidt – zou moeten leiden – tot een eindresultaat. Het verantwoordelijkheidsgevoel voor de deeltaak is heel groot. Ook de persoonlijke interactie tussen de teamleden is overwegend prettig. Echter de betrokkenheid bij het grotere geheel – of bij de taak van een collega – is zeer beperkt. Iedereen doet zijn ding. Degene die wel die eindverantwoordelijkheid voelt en neemt wordt als lastig en vervelend ervaren. Deze persoon is namelijk de enige die confronteert en teamleden aanspreekt op de verantwoordelijkheid voor het grotere geheel.

Je ziet aan deze twee voorbeelden dat los zand op heel verschillende manieren kan ontstaan en bestaan. Ik kan nog meer voorbeelden geven. Interessanter is het om te kijken wat er nu mist bij deze “teams”.

 

zandkasteel

 

 

Verbindende factor

Op los zand kan je niet bouwen. Dat ken je vast wel van het bouwen van een zandkasteel op het strand. Je weet dan ook dat het kasteel steviger is wanneer je het zand nat maakt. Wanneer het opdroogt, valt het echter weer als los zand uit elkaar. Tóch is zand een hoofd-ingrediënt van het de meest gebruikte bouwmaterialen: beton (zoals teamleden het hoofdingrediënt zijn van een team). Beton bestaat uit zand en kiezels, verbonden door cement. Dus wanneer je iets aan zand toevoegt en er zodoende beton van maakt, heb je het meest gebruikte materiaal om te funderen: beton. Wat moet je dan toevoegen aan je team om er beton van te maken?

 

cement

 

Teamcultuur

Lekker vaag en soft: “de teamcultuur is het cement voor het team”. Maar zoals je mogelijk wel vaker hebt gehoord: softe zaken leiden tot harde resultaten (of staan ze in de weg). En de meeste opdrachten die ik krijg beginnen met iets als: “We hebben er in onze beleving alles aan gedaan, maar op een of andere manier loopt het maar niet; “iets” lijkt ons tegen te houden.” Met alleen cement kun je echter nog niet zoveel bouwen. Maar met zand (kiezels en water) is het een keihard en betrouwbaar bouwmateriaal en ideaal om er de mooiste gebouwen op te funderen.

Ik werk al een hele tijd in die vaagheid, wetende dat er aan die softe zaken harde resultaten gekoppeld zijn. En dan zeg ik ook nog dat ik intuïtief werk. Dat is allemaal vloeken in de kerk voor rationele en resultaatgerichte leiders. Gelukkig heeft ene Patrick Lencioni onderzoek gedaan naar de relatie tussen de “softe zaken” in een team en het “harde” resultaat. In zijn boek “Vijf frustraties van teamwork” presenteert hij het model dat deze relatie duidelijk maakt. In dit artikel licht ik zijn model kort toe.

 

fundering-maken

 

Het cement voor een stevig team

Als je van jouw team ook een stevige eenheid wilt maken, bouw dan aan een goede en gezonde teamcultuur. Alleen dan zul je merken dat de spreekwoordelijke neuzen dezelfde kant op staan, kom je in een flow en krijg je vleugels! Alles lijkt dan veel makkelijker te gaan en mensen zijn intrinsiek gemotiveerd gecommitteerd om de teamdoelen te behalen.

Dat bouwen aan je teamcultuur doe je – net als in de beeldspraak die ik hier gebruik – door een goede fundering te leggen. Kijkend naar het model van Lencioni, betekent dit dat je actief werkt aan het vertrouwen in het team. Zorg dat mensen zich veilig voelen (in tegenstelling tot de korte-termijn-strategie waarbij mensen onzeker worden gehouden onder het motto: “dat houdt ze lekker scherp“). Nodig eenieder uit om opente discussiëren en zich kwetsbaar op te stellen. Maak mensen deelgenoot en creëer op die manier draagvlak voor de teamplannen.

 

knijpen-in-zand

 

Natuurlijk is ook scherpte nodig, maar dat is niet het middel om succes duurzaam op te bouwen. Enkel drukken op scherpte en resultaten is hetzelfde als hard knijpen in los zand: je houdt het niet bij elkaar en zult moeten blijven knijpen! Je zult zien dat onder een gezonde teamcultuur “als vanzelf” de teamresultaten structureel zullen verbeteren! Dat beloof ik je 🙂

 

stijgende-lijn

 

Help?

Zie je het wel zitten om die gezonde cultuur te bouwen? Maar kun je daarbij nog wel wat tips, adviezen en mogelijk wat praktische hulp gebruiken? Laten we dan een keer kennismaken; ik help graag!

 

Marc Bekker | Team Inspirator

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.