Het team is een spiegel van de leider

Als teamleider (afdelingshoofd, manager, directeur) heb je grote invloed op het teamgedrag. Logisch zou je zeggen. Alleen hebben veel leiders niet door dat ook ongewenst teamgedrag een resultaat is van hun eigen leiderschap. Ik leg aan de hand van een simpel model uit hoe dat werkt. En misschien wel nog interessanter: hoe je ervoor kan zorgen dat het gedrag is zoals je zelf zou willen.

 

We kopiëren gedrag

Het kopiëren van gedrag wordt ons met de paplepel ingegoten. Of sterker nog: we worden met die eigenschap geboren. Al vanaf de geboorte leren we om het gedrag van onze voorbeelden – in dat geval de ouders – te kopiëren. Pas veel later leren we om ons gedrag aan te passen op basis van woorden. Het kopiëren van het gedrag van onze “voorbeelden” gaat echter nooit meer helemaal uit ons systeem en is onderbewust zeer sterk aanwezig.

Ga eens bij jezelf ten rade: in hoeverre ben je je bewust van het gedrag dat je toont binnen jouw team? Doe je datgene wat je van anderen graag zou willen zien? Kom je afspraken na? Of ben je daarvoor te druk? Hou jij jezelf aan de afgesproken procedures? Wees eerlijk naar jezelf: vertoon je gedrag dat je van je teamleden niet wenselijk zou vinden?

Ik geef altijd een heel simpel voorbeeld. Stel dat je een kind vertelt dat het met mes en vork moet eten – omdat dat zo hoort en omdat het netjes en hygiënisch is – en je zit ertegenover zelf met handen te eten. Of je zegt dat roken echt heel slecht voor je is en dat je dat nooit moet doen (terwijl je net weer een sigaret opsteekt..). Wat denk je dan dat de boodschap is die het kind oppakt?

 

 

Actie = reactie

Maar niet in alle gevallen lokt gedrag ook hetzelfde gedrag uit. Soms werkt het juist tegengesteld. Ik zal dit verduidelijken aan de hand van enigszins extreem leiderschap.

Zo zul je zien dat heel dominante leiders vaak volgzame mensen onder zich hebben. Terug domineren heeft niet zoveel zin, want dat ga je verliezen (concludeer je uiterlijk na de eerste keer dat je dat hebt geprobeerd). Dus dan maar in de luwte toch je eigen werkwijze toepassen of je terugtrekken (ach, dan doe ik het toch gewoon op zijn manier…). Dominant gedrag lokt dus juist passief gedrag uit. En dat is nou precies waar dominante leiders een hekel aan hebben: “Waarom neemt niemand nou eens wat meer initiatief?“. Uhhmmm… nou meneer de leider: omdat dat vaak wordt afgestraft…

Overigens zie je dan vaak dat het dominante leiderschapsgedrag wel gekopieerd wordt naar de laag eronder. En ook daar zien we makke schapen ontstaan. Gadver, denkt de leider dan…. ik moet ook alles zelf doen. Waren ze maar meer zoals ik..

 

 

Roos van Leary

Naar deze twee zaken heeft Timothy Leary ooit onderzoek gedaan. Welk gedrag roept “kopieergedrag” op en welk gedrag werkt dan juist “tegengesteld”? Hij kwam tot de conclusie dat hier een vrij duidelijk en eenvoudig verband tussen bestaat en heeft dat verwoord in zijn model: de Roos van Leary.

 

 

Hij zag dat “tegen” en “samenwerkend” gedrag leidde tot hetzelfde gedrag, dus tot kopiëren.

En “boven” en “onder” gedrag werkte juist tegengesteld.

Met andere woorden: als jij als dominante leider “boven-tegen-gedrag” vertoont, zal het teamgedrag dat je waarneemt “onder-tegen-gedrag” zijn. In het plaatje hieronder zie je dat grafisch weergegeven.

 

Dus stel dat je in je team teruggetrokken en opstandig gedrag waarneemt: “Waarom neemt nou niemand eens initiatief?“. Wat zegt dat dan over je eigen leiderschap? Juist ja: dat zal dan hoogstwaarschijnlijk dominant zijn. Overigens ziet dominantie er lang niet altijd hetzelfde uit, maar daar ga ik nu niet verder op in.

En stel dat je dan graag wat meer initiatief zou willen zien bij je teamleden. Hoe zou je ze dan moeten benaderen om dat gedrag uit te lokken? Want het goede nieuws is: dat kan dus! Als je zelf onder-samen-leider-gedrag vertoont (wat een gedrocht van een woord), lok je dus initiatiefrijk gedrag uit bij je teamleden. En hoe heerlijk is dat!

 

Jouw eigen leider-gedrag aanpassen

Het is niet makkelijk om je eigen gedrag aan te passen. Zeker niet als jij zelf de leider bent die daar zelf leiding aan moet geven. Daarom is er bij team-ontwikkel-trajecten ook altijd veel aandacht voor jou als leider. Als we alleen focussen op het gedrag in het team, zal er niet echt iets veranderen. We helpen je daar dus graag bij.

Wil je ander gedrag in je team en sta je open om eens je eigen gedrag te spiegelen? Maak dan gerust een vrijblijvende kennismakingsafspraak.

 

Marc Bekker | Team Inspirator

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.